ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ : ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚಿದೆ. ಶಿಪ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಡೇಟಾದ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್ ಮಂಗಳವಾರ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಯುದ್ಧ ವಿರಾಮ ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಹಡಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಂಚರಿಸಿವೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಕೆಪ್ಲರ್’ (Kpler) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಧವಾರ ಐದು ಹಡಗುಗಳು ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ದಿನದ (11 ಹಡಗುಗಳು) ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಗುರುವಾರ ಕೇವಲ ಏಳು ಹಡಗುಗಳು ಸಂಚರಿಸಿವೆ. ‘ಲೋಯ್ಡ್ಸ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್’ ಪ್ರಕಾರ, ಜಲಸಂಧಿಯ ದಿಗ್ಬಂಧನದಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನೂ 325 ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಡಗುಗಳು ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ.
“ಕೆಲವು ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸಂಚಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಹಡಗು ಮಾಲೀಕರು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕದನ ವಿರಾಮ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ದಿನಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 10 ರಿಂದ 15 ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿದ್ದು, ಇದು ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಮಾಡಿದ ಅಂದಾಜಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಕೆಪ್ಲರ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಪಾಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕಿ ಅನಾ ಸುಬಾಸಿಕ್ ಗುರುವಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮತ್ತು ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ (LNG) ಪೂರೈಕೆಯ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವು, ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ 120-140 ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಗುರುವಾರ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದದ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಇರಾನ್ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ “ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರ”ಕ್ಕೆ (Safe Passage) ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
“ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಅಪಮಾನಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು,” ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ತಮ್ಮ ‘ಟ್ರೂತ್ ಸೋಶಿಯಲ್’ (Truth Social) ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾವು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದ ಇದಲ್ಲ!” ಎಂದು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅರಾಗ್ಚಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕವು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಲೆಬನಾನ್ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸರಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಅಮೆರಿಕವು ಕದನ ವಿರಾಮ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂಲಕ “ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧ” – ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾರಣಹೋಮವನ್ನು ಜಗತ್ತು ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಚೆಂಡು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಜಗತ್ತು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ,” ಎಂದು ಅರಾಗ್ಚಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕದನ ವಿರಾಮದ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ ಕುಸಿದಿದ್ದ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು, ಕದನ ವಿರಾಮದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕಡಲ ಸಂಚಾರವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಏರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. “ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳೋಣ: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಇನ್ನೂ ತೆರೆದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ‘ಅಡ್ನಾಕ್’ (ADNOC) ಸಿಇಒ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್ ಜಾಬರ್ ಗುರುವಾರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಚಾರವು ಅನುಮತಿ, ಶರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹತೋಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ನೌಕಾಯಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ತಂತ್ರ,” ಎಂದು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡದ ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಬುಧವಾರ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ 95 ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಹೊತ್ತಿಗೆ 96.39 ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಚೇತರಿಕೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಶುಕ್ರವಾರ ಏರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಜಪಾನ್ನ ನಿಕೈ 225 ಶೇ 1.8 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕೋಸ್ಪಿ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ನ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಸೆಂಗ್ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇ 2 ಮತ್ತು ಶೇ 1 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
